Home > Over de Hoop op d'Swarte Walvis
Historie van "De Hoop op d'Swarte Walvis"

In 1963 startte de opbouw van de Zaanse Schans. Vanuit de hele Zaanstreek werden karakteristieke panden afgebroken en verplaatst cq. opnieuw opgebouwd op de Zaanse Schans, met als doel de Zaanse cultuur te bewaren. In dat zelfde jaar opende eigenaar Ahold hier het restaurant Alberts Corner, dat later werd omgedoopt tot de Hoop op d'Swarte Walvis.

De Hoop op d'Swarte Walvis is opgebouwd uit drie losse panden: het koopmanshuis -nu de keuken-, het weeshuis –nu restaurant en het vleethuis – nu bar met daarboven de Commandeurskamer.

Het weeshuis is afkomstig uit Westzaan achter de grote kerk met de vreemde toren. Her en der in ons restaurant hangen nog schilderijen van de 'torenval', die het daarachter gelegen weeshuis beschadigde. Wat nu dienst doet als restaurant was vroeger de dagruimte voor de wezen, met daarachter de regentenkamer. Een keurige kamer waar diegenen die over de wezen regeerden verbleven. De schouw in het restaurant, op zijn Zaans smuiger genoemd, is een Delftse schouw, maar dan in het Zaans rood uitgevoerd. De afbeelding op de schouw is het Salomons oordeel. De smuiger heeft niet in het originele weeshuis gestaan, maar was eigendom van de familie Duyvis. De kast in de Regentenkamer is een originele Assendelfter kast.

Het vleethuis, nu de bar, is een replica van een origineel vleethuis wat tot eind tachtiger jaren in vervallen staat aan de overkant aan de Zaan heeft gestaan. Het origineel is aan het einde van de Schans weer opnieuw opgebouwd, zelfs met de windvaan en de walvis op het dak. Vleethuis betekent: huis aan de vliet, ofwel huis aan het water. Het was bedoeld als opslag voor de vissers en walvisvaarders, die vanuit Zaandam een open verbinding hadden naar de zee. De luiken in het vleethuis konden met klossen opengezet worden om de uitgehangen natte netten door te laten tochten.

De Commandeurskamer, boven de bar gelegen, is nog helemaal in de stijl van de walvisvaarders. Met het uitzicht over de Zaan en de Gortershoek, waan je je op een schip. Aan het plafond prijkt een windwijzer die op het dak wordt aangestuurd door een walvis. De Gortershoek is een gedeelte van Zaandijk wat nog steeds in oude glorie verkeert. Zeer goed te zien zijn de uitbouwen aan de huizen aan de Zaan, de Goedjaars- en Bestjaarseinden. Deze uitbouwen werden aan de huizen gebouwd als de eigenaar goede zaken gedaan had in dat jaar.

Tenslotte de Weesmeester, de vroegere slaapzaal van het weeshuis. Deze zaal wordt getooid door mooie tegel tableaus, met daarop molens. In de bar van de Weesmeester zijn kleine gedenktegeltjes te vinden over de oorsprong van het gebouw. Hier is in 1994 de laatste tegel bijgeplaatst ter herinnering aan de verwoestende brand op 1 januari 1994. Bij deze brand werd het pand flink beschadigd door rook- en waterschade. De Weesmeesterzaal werd het ergste getroffen. Het heel getoogde plafond werd vernield alsmede drie steunbalken en de Zaanse smuiger die in bruikleen is van het Rijksmuseum.

Tijdens de negen maanden van herstel werden de gebouwen gelijk goed aangepakt. Het pand werd uitgerust met airconditioning, nieuwe keuken en geheel nieuwe routing en indeling. Ook de smuiger werd weer helemaal hersteld en in de Weesmeester terug geplaatst. Deze smuiger is uniek omdat het een 'salon smuiger' is met de mooie tegelzijde aan de kant van de salon. De andere zijde was de keuken waar werd gestookt en de warmte vervolgens in de salon kwam.

De Hoop op d'Swarte Walvis heeft al veel beroemdheden mogen ontvangen zoals Koningin Juliana, Koningin Beatrix, Prins Willem Alexander, Prinses Maxima en Gorbatchov. De vereeuwiging hiervan hangt in onze bar.